آمار غم انگیز میزان مطالعه در میان ایرانیان

"مطالعه" که در فرهنگ لغت "عميد"، "اطلاع يافتن از چيزي با ادامه نظر در آن" معني شده است، نه تنها زير بناي "پژوهش " و نخستين گام براي تحقيق است بلكه به عقيده كارشناسان جزو نيازهاي روحي و معنوي انسان نيز محسوب مي‌شود. عده‌اي از كارشناسان معتقدند درك اين نياز توسط خود شخص، محتاج "فرهنگ" خاصي است و براي اين كه شخص بفهمد كه چنين نيازي دارد بايد تربيت شود و اين كار بايد در سال‌هاي اوليه عمر انسان انجام شود. 

روزنامه "ايران" در تاريخ ‪ ۱۹‬فروردين سال جاري نوشت:

وضعيت كتابخواني در كشور ما آنگونه كه آمار رسمي وزارت ارشاد گوياي آن است يعني حدود ‪ ۴‬دقيقه در شبانه روز چندان رضايتبخش به نظر نمي‌رسد. به ويژه اين كه اين آمار سبب شده ايران علي‌رغم برخورداري از سابقه طولاني فرهنگي و تمدني در رده كشورهايي چون افغانستان و بنگلادش قرار گيرد. سايت روزنامه "هدف و اقتصاد" نيز در تاريخ ‪ ۹‬آذر سال جاري طي مقاله‌اي نوشت: طبق آخرين آمارها سرانه مطالعه در ايران ‪ ۸‬دقيقه در روز است كه اگر آمار مربوط به محصلين و دانشجويان را از آن كم كنيم چيزي در حدود ‪۲‬ دقيقه در روز باقي مي‌ماند.

نويسنده مقاله نوشته است: كشورهاي در حال توسعه نزديك به ‪ ۸۰‬درصد جمعيت جهان را تشكيل مي‌دهند اما كمتر از ‪ ۳۰‬درصد كتاب‌هاي جهان را توليد مي‌كنند و كمتر از اين مقدار نيز به كتابخواني مشغولند، اين در شرايطي است كه كشورهاي توسعه يافته با جمعيتي حدود ‪ ۲۰‬درصد جمعيت جهان، ‪ ۷۰‬درصد كتاب‌هاي جهان را توليد مي‌كنند.

 اروپا در سال ‪ ۱۹۹۱‬به ازاي هر يك ميليون نفر جمعيت خود ‪ ۸۰۲‬عنوان كتاب منتشر كرده، اما قاره آسيا در همان سال به ازاي هر يك ميليون نفر ‪ ۷۰‬عنوان و قاره افريقا ‪ ۲۰‬عنوان منتشر كرده است.

سايت "همشهري آنلاين " نيز در مطلبي به مناسبت هفته كتاب نوشت: برخي برآوردها سرانه مطالعه در ايران را ‪ ۲‬دقيقه در شبانه‌روز اعلام كرده‌اند كه اگر مطالعه كتب درسي را نيز به آن اضافه كنيم، اين رقم به ‪ ۷‬دقيقه مي‌رسد كه در مقايسه با كشورهاي پيشرفته كه بيش از ‪ ۵‬ساعت از شبانه‌روزشان را مطالعه مي‌كنند، فاصله بسيار عظيمي است.

اين منبع افزود: در كشور ما، با توجه به اينكه ‪ ۸۰‬درصد جمعيت را قشر با سواد تشكيل مي‌دهد، سرانه مطالعه ما با كشورهايي چون افغانستان، بنگلادش و يا چند كشور آفريقايي برابر است. در مورد شمارگان (تيراژ ) كتاب هم وضعيت اسفناك است. با توجه به جمعيت ‪ ۷۰‬ميليون نفري ايران، ناشران از ترس اين كه كتاب هايشان بفروش نرود كتاب‌ها را حداكثر در ‪ ۳۰۰۰‬نسخه چاپ مي‌كنند. البته شمارگان ‪ ۲۰۰۰‬و ‪ ۱۵۰۰‬نيز به وفور ديده مي‌شود.

 در صورتي كه در كشور فرانسه با جمعيت ‪ ۵۵‬ميليون نفري ، شمارگان كتب به ‪ ۳۵۰‬هزار جلد مي‌رسد. اين سايت خبري همچنين افزود: در طول يكسال از هر ‪ ۱۰‬ايراني، تنها يك نفر يك جلد كتاب خريداري كرده كه بنا به نظر كارشناسان همين يك جلد نيز احتمالا درسي يا كمك درسي است و هر ايراني در هر ‪ ۱۸۹۲‬روز (حدود ‪ ۵‬سال) تنها يك كتاب مي‌خواند.

"علي‌اكبر اشعري " مشاور فرهنگي رييس جمهور و رييس سازمان اسناد و كتابخانه ملي نيز در گفت‌و گو با روزنامه ايران در ‪ ۱۹‬فروردين ماه سال جاري گفت: آمارهاي رسمي كه از سوي وزارت ارشاد علام مي‌شود از پايين بودن سرانه مطالعه در كشور حكايت دارد. يعني در خوش بينانه‌ترين وضعيت، آنگونه كه تاكنون اعلام شده سرانه مطالعه در كشور ‪ ۴‬دقيقه در شبانه روز است. اين موضوع براي كشوري با سابقه فرهنگي و تمدني ما كه قصد دارد الگوي مناسبي از مديريت اسلامي نيز ارائه بدهد چندان مناسب نيست بنابراين لازم است براي اين موضوع حتما چاره‌اي انديشيده شود.